Ὁ μοναχισμός εἶχε κάποτε χαρακτήρα ἐρημητικό, ἀναχωρητικό. Ἡ Ἐκκλησία ὅμως εἶδε, καί φυσικά αὐτό ἔπιασε, ὅτι ἀσφάλεια εἶναι τό κοινόβιο. Τό κοινόβιο, ὄχι μέ τήν ἔννοια ἁπλῶς νά εἶναι μαζί οἱ ἀδελφοί καί νά κάνουν παρεούλα ἤ νά μοιράζονται τίς διακονίες. Ὄχι. Εἶναι αὐτή ἡ ἐν πνεύματι κοινωνία.
Βέβαια, συμβαίνει κάποια στιγμή ὁ ἄλλος νά μή σοῦ μιλήσει καλά. Ὁ Θεός οἰκονομεῖ ὁ ἕνας νά ἔχει δύσκολη ψυχοσύνθεση, ὁ ἄλλος νά ἔχει πιό ἤπιο χαρακτήρα. Ὁπότε ἐκεῖνος πού δέν σοῦ φέρθηκε καλά, ποιός ξέρει βαθύτερα τί καταστάσεις περνάει, καί βγάζει καί ἐξωτερικά ὅ,τι βγάζει. Δέν τό ἐπιτρέπει αὐτό ὁ Θεός γιά νά ἐξουθενωθεῖς ἤ γιά νά βγάλεις κακία, ἀλλά γιά νά ὠφεληθεῖς: νά ταπεινωθεῖς, νά ὑπομείνεις, νά βαστάσεις τό βάρος πού ὁ ἄλλος ρίχνει ἐπάνω στούς ὤμους σου, στήν ψυχή σου. Ἅμα τό πάρεις ἔτσι, εἶναι πάρα πολύ καλά ἔτσι ὅπως τά κάνει ὁ Θεός.

Ὅταν ἔχει ὁ ἄνθρωπος μέσα στήν ψυχή του τή θεία χάρη, αἰσθάνεται τόση ἀσφάλεια, τόση ὑγεία πνευματική, τόση χαρά, λύτρωση, ἐλευθερία, πού θέλει νά φύγει τό συντομότερο ἀπό τόν κόσμο αὐτόν. Αὐτό εἶναι ἕνα μυστήριο στήν Ὀρθοδοξία: Ὅσο ἔρχεται ὁ οὐρανός στή γῆ, τόσο τραβάει τή γῆ στόν οὐρανό. Ὅσο μπαίνει ἡ χάρη αὐτή ἡ οὐράνια στόν ἄνθρωπο, τόσο ἕλκει τόν ἄνθρωπο πρός τόν οὐρανό. Εἶναι ἐδῶ στή γῆ, καί κανένας δέν εἶναι τόσο εὐτυχισμένος, τόσο χαρούμενος σάν αὐτόν. Ὡστόσο, ἐνῶ αἰσθάνεται νά ἔχει μέσα του ὅλο τόν παράδεισο, ὅλη τή βασιλεία τοῦ Θεοῦ, τόν Χριστό μέσα του, συγχρόνως αἰσθάνεται τήν ὀρφάνια σ’ αὐτόν τόν κόσμο, αἰσθάνεται καί αὐτό τό ξεσήκωμα νά φύγει, νά πάει στόν ἄλλο κόσμο, ἐκεῖ πού εἶναι ἡ τελείωση, τό πλήρωμα· ἐκεῖ πού δέν ὑπάρχει ὁ φόβος μήν τυχόν πάθει κανείς τίποτε καί τά χάσει ὅλα. Σταθεροποιεῖται στήν κατάσταση τῆς σωτηρίας.

Φωτίζει ὁ Κύριος. Ἀλλά ποιούς φωτίζει; Τούς τυφλούς, ὅπως μᾶς λέει στή σημερινή εὐαγγελική περικοπή. Ἀποροῦμε γιατί, ἐνῶ κάνουμε ἕναν ἀγώνα, μιά προσπάθεια, τελικά ἡ ἁμαρτία μένει μέσα μας. Γιατί; Διότι νομίζουμε ὅτι βλέπουμε. Ἐνῶ, ἄν σταθοῦμε ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ σάν τυφλοί, σάν αὐτοί πού δέν ξέρουμε, δέν καταλαβαίνουμε, δέν βλέπουμε, θά μᾶς φωτίσει, θά μᾶς ἐνδυναμώσει καί θά μᾶς μυήσει στό μυστήριο τῆς σωτηρίας.
Τί εἴδους σχέση καί κοινωνία μέ τόν Θεό ἔχεις, ὅταν ὡς πρός ὅλα τά ἄλλα πράγματα κάνεις ὅ,τι κάνουν οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι; Ὁ ἄνθρωπος πού βρῆκε τόν Χριστό δέν εἶναι ὅπως ἦταν πρῶτα οὔτε εἶναι ὅπως οἱ ἄλλοι. Ἔχει κάτι αὐτός πού δέν τό ἔχουν οἱ ἄλλοι: Ἔχει αὐτό τό βίωμα τῆς σωτηρίας καί αὐτή τήν καινούργια ζωή, ζεῖ μιά ἄλλη πραγματικότητα, πού δέν πουλιέται πουθενά καί δέν ἀγοράζεται μέ τίποτε. Τή δίνει ὁ Θεός. Ἀλλά ποιός τήν παίρνει;

Δέν κάνουμε καθόλου καλά στίς ἡμέρες μας πού συνδέουμε τήν πίστη μας στόν Θεό μέ τό νά πηγαίνουν καλά τά τῆς ζωῆς μας. Δέν κάνουμε μέ τόν Θεό καμιά συμφωνία, σάν νά πρόκειται περί ἐμπορικῆς συναλλαγῆς –ἐμεῖς θά τόν πιστεύουμε, θά τόν ἀκολουθοῦμε, θά κάνουμε τό θέλημά του, καί ὅλα θά πᾶνε καλά. Μπορεῖ, ἀκριβῶς διότι τόν ἀκολουθοῦμε, νά μήν πᾶνε ὅλα καλά.
Αὐτό τό εἴδαμε στόν ἴδιο τόν Κύριο. Ἀκριβῶς διότι ἦταν ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ, τελικά δέν πῆγαν ὅλα καλά. Καί μολονότι ζήτησε νά μήν πιεῖ τό πικρό ποτήρι τοῦ πάθους καί τοῦ θανάτου, τό ἤπιε, πρόθυμος φυσικά νά τό πιεῖ. Αὐτό τό εἴδαμε στούς μαθητάς του, στούς μάρτυρες, στούς ὁσίους, σέ ὅλους τούς ἁγίους μέχρι σήμερα. Ἀκριβῶς διότι ἦταν ὀπαδοί τοῦ Κυρίου καί πιστοί, ἔπαθαν πολλά. Αὐτό θά πεῖ χριστιανός, πιστός: νά τά παίξεις ὅλα γιά ὅλα καί νά δοθεῖς ὁλοκληρωτικά στόν Χριστό. Ἔτσι ἁγιάζεσαι.

Ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ὅπου κι ἄν πήγαινε, πρῶτα κήρυττε στούς Ἰουδαίους. Καί γι᾿ αὐτό, ὅταν πῆγε στούς Φιλίππους, ἦρθε στό κοντινό ποτάμι, τόπο προσευχῆς τῶν Ἰουδαίων, μέ τήν ἐλπίδα ὅτι θά τόν προσέξουν, διότι αὐτοί ἦταν πλησιέστεροι καί θά μποροῦσαν πιό εὔκολα νά ἀκούσουν γιά τόν Μεσσία. Ἀλλά οἱ Ἰουδαῖοι ἔγιναν διῶκτες τοῦ ἀποστόλου Παύλου. Ἐκείνη πού κερδήθηκε ἦταν μιά προσήλυτη, ἡ ἁγία Λυδία, πού γιορτάζουμε αὔριο.
Καί ἔμεινε ἀπό τότε ζωντανό παράδειγμα ἡ Λυδία, καθώς ἔστω καί μόνη της, ἔστω πού ἦταν μιά γυναίκα πού δέν ἤξερε πολλά πράγματα, φωτίστηκε ἀπό τόν Θεό, δέχθηκε τή χάρη του, μετεστράφη, πίστεψε, βαπτίστηκε, ἔγινε χριστιανή, καί ἀπό ἐκεῖ καί πέρα χωρίς φόβο ἀκολούθησε τόν Κύριο.
Πολλοί ἀκοῦν τόν λόγο τοῦ Θεοῦ, ἀλλά λίγοι ἀνταποκρίνονται. Εἴμαστε μεταξύ αὐτῶν τῶν λίγων;

Μετά τήν ἀνάσταση, ὅλο τό θέμα εἶναι νά προσέξουν οἱ μαθηταί ὅτι ἀναστήθηκε ὁ Κύριος. Δέν εἶναι ἀκριβῶς βέβαια ὅπως ἦταν πρίν ἀπό τόν θάνατό του, ἀλλά εἶναι ὁ γνωστός Κύριος. Ὅπως εἶπε στούς μαθητάς σέ μιά ἀπό τίς ἐμφανίσεις του, ὅταν ἐκεῖνοι ἐδόκουν πνεῦμα θεωρεῖν –νόμισαν πώς ἔβλεπαν φάντασμα: «Ὄχι, δέν εἶμαι φάντασμα, εἶμαι ὁ ἀληθινός ὁ Κύριος, ὅπως μέ ξέρετε. Βεβαιωθεῖτε, λοιπόν, ὅτι ἔχω σάρκα καί ὀστά, δέν εἶμαι πνεῦμα, τό ὁποῖο δέν ἔχει σάρκα καί ὀστά». Καί ζήτησε νά φάει κιόλας, καί τοῦ ἔδωσαν νά φάει κηρήθρα πού εἶχε μέλι.
Ὅλο τό θέμα γιά τόν κάθε χριστιανό εἶναι ἁπλά-ἁπλά νά πιστέψει στόν Χριστό, ὅτι ὁ Χριστός τά ἔκανε ὅλα ὅπως εἶπε καί ἔφτασε μέχρι τόν θάνατο, μέχρι τόν τάφο, ἀναστήθηκε ὅμως. Καί αὐτό πού εἶναι τώρα ὁ Χριστός, ὁ ἀναστημένος Χριστός, αὐτό θά εἶναι ἀκριβῶς καί ὅλοι οἱ σεσωσμένοι, ὅταν θά ἀναστηθοῦν κατά τή Δευτέρα Παρουσία.

Αὐτή εἶναι ἡ μεγάλη σημασία τῆς σημερινῆς ἑορτῆς τῆς ἀναλήψεως: Τελείωσε ὅλο τό ἔργο ὁ Χριστός ὡς Θεάνθρωπος, ἀνελήφθη στούς οὐρανούς καί κάθισε στά δεξιά τοῦ Θεοῦ καί Πατρός. Ἀπέθανε, ἐτάφη ἀλλά ἀνέστη· ἀνέστη καί ἀνέβηκε στούς οὐρανούς μέ τό σῶμα μαζί. Καί ὅλα αὐτά πού ἔκανε ὁ Κύριος ὄχι ἁπλῶς τά ἔκανε γιά μᾶς. Τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ εἴμαστε ἐμεῖς, ἡ ἀνθρωπότητα· εἴμαστε ἐμεῖς, οἱ ὁποῖοι διά τοῦ βαπτίσματος γίναμε μέλη τοῦ σώματός του, οἱ ὁποῖοι πιστεύουμε σ᾿ αὐτόν, τόν ἀγαποῦμε, ὑπακοῦμε σ᾿ αὐτόν. Ὄχι ἁπλῶς, λοιπόν, ὅλα αὐτά πού ἔκανε ὁ Κύριος περνοῦν σ᾿ ἐμᾶς, ἀλλά ἔπαθε ὁ Κύριος ἐν σαρκί καί εἴμαστε ἐμεῖς πού πάθαμε μαζί του. Καί διά τῆς πίστεως τώρα, ἀληθινά γινόμαστε κοινωνοί τῶν παθημάτων του καί κοινωνοί τῆς ἀναστάσεως καί τῆς ἀναλήψεώς του. Τόσο ὡραῖα εἶναι ὅλα αὐτά. Τόσο δέν χορταίνονται! Ἀρκεῖ νά τά πιστέψει κανείς καί νά τά βάλει μέσα στήν καρδιά του.